Cinntí i bhFoirm Litreach

Case 050338 - An tUasal X agus an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta

Iarratas chuig an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ar rochtain chuig an tuarascáil ar imscrúdú faoi líomhaintí a rinne an t-iarratasóir in aghaidh Phríomhfheidhmeannach Uiscebhealaí Éireann - cibé an bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta go mbeadh tionchar tromchúiseach ag eisiúint den sórt sin ar chúrsaí a bhaineann le Tuaisceart Éireann - alt 24(1)(d) nó nach mbeadh - cibé an raibh faisnéis in eisiúint den sórt sin a thug duine sa Stát nó lasmuigh den Stát faoi rún d'aon duine sa Stát nó lasmuigh den Stát agus a bhain le cúrsaí a bhain le Tuaisceart Éireann agus a dúirt an duine sin a bhí faoi rún nó le cur in iúl faoi rún - alt 24(2)(d) - cibé an ionann eisiúint den sórt sin agus sárú ar dhualgas rúndachta - alt 26(1)(b) - cibé an mbainfeadh nochtadh faisnéise phearsanta leis an eisiúint - alt 28(1) - cibé an freastalaíodh níos fearr ar leas an phobail tríd aon fhaisnéis phearsanta a nochtadh seachas é a tharraingt siar - alt 28(5)(a) - cibé an bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta go bhféadfadh eisiúint den sórt sin dochar a dhéanamh d'éifeachtacht tástálacha, imscrúduithe, iniúchtaí, srl a rinne an Roinn nó a rinneadh thar a ceann nó na nósanna imeachtaí nó modhanna a cuireadh ag obair ar mhaithe lena iompar sin - alt 21(1)(a).

Case Summary

Fíricí

Rinne an t-iarratasóir roinnt líomhaintí in aghaidh Phríomhfheidhmeannach Uiscebhealaí Éireann, chomh maith le roinnt comhaltaí foirne eile as an eagraíocht sin. Rinne beirt iar-státseirbhíseach imscrúdú ar na líomhaintí a rinneadh in aghaidh an Phríomhfheidhmeannaigh, beirt a cheap Ranna urraíochta Uiscebhealaí Éireann - Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta Thuaisceart Éireann (DCAL) agus an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta (an Roinn). Seasadh le roinnt de na líomhaintí; níor seasadh le cinn eile. D'eisigh DCAL agus an Roinn preasráiteas ina dhiaidh sin ag tabhairt cuntais ar na líomhaintí agus na torthaí a bhí air sin. D'fhéach an t-iarratasóir ansin le rochtain a fháil ar thuarascáil an imscrúdaithe arna sealbhú ag an Roinn. Dhiúltaigh an Roinn rochtain chuig an tuarascáil ar an mbunús go raibh díolúine aici faoi ailt 24, 26, 28 agus 21 den Acht um Shaoráil Faisnéise.

Torthaí

Níor ghlac an Coimisinéir leis go raibh feidhm le halt 24 i gcás na tuarascála.

Agus alt 26 á bhreithniú, thug an Coimisinéir ar aird, cé gur eagraíocht de chuid na hearnála poiblí é Uiscebhealaí Éireann, nach bhfuil sé liostaithe sa Chéad Sceideal den Acht um Shaoráil Faisnéise, agus mar sin nach bhfuil sé clúdaithe ag an Acht um Shaoráil Faisnéise. Chinn sí, dá réir sin, gurbh fhéidir leis na himscrúdaitheoirí dualgas rúndachta a bheith dlite acu ar na comhaltaí foirne sin ar fad laistigh de Uiscebhealaí Éireann a raibh agallamh curtha acu orthu maidir leis na líomhaintí. Dúirt sí go raibh cúnamh gach comhalta foirne díolmhaithe faoi alt 26(1)(b).

Agus alt 28 á bhreithniú, dúirt sí nár chomhlíon aon tagairtí do dhaoine aonair, mar a bhí le fáil sa phreasráiteas arna eisiúint ag an Roinn agus DCAL, an sainmhíniú atá ar fhaisnéis phearsanta chun críche an Achta um Shaoráil Faisnéise agus mar sin, nach raibh díolúine ag faisnéis den sórt sin faoi alt 28(1). Dúirt sí gurbh ionann tagairt do dhaoine aonair sa tuarascáil, a chuaigh thar mar a bhí le fáil sa phreasráiteas, agus faisnéis phearsanta na ndaoine sin agus go raibh tagairtí den sórt sin díolmhaithe faoi alt 28(1). Áiríodh le faisnéis phearsanta den sórt sin tagairtí maidir le líomhaintí a rinneadh in aghaidh dhaoine eile seachas an Príomhfheidhmeannach - ní raibh na líomhaintí sin faoi réir an imscrúdaithe nó, mar sin, na tuarascála a bhí i gceist.

Agus leas poiblí alt 28(5)(a) breithnithe, dúirt sí gur chóir an fhaisnéis phearsanta a tharraingt siar. Dúirt an Coimisinéir gur bhreithnigh sí ar chóir ceart príobháideachais an Phríomhfheidhmeannaigh a shárú ar mhaithe le leas an phobail, sa chomhthéacs áirithe go raibh freagracht foriomlán ar an duine sin as cultúr agus éiteas na heagraíochta tríd is tríd. Chinn sí ag an deireadh gur chiallaigh eisiúint na bpreasráiteas ó na ranna urraíochta nach mbeadh gá lena leithéid de rud sa chás seo ach go bhféadfadh eisiúint faisnéise phearsanta den sórt sin a bheith ina ábhar cainte i gcás éigin eile.

Ní raibh an Coimisinéir sásta go raibh feidhm le halt 21 maidir leis an gcuid eile den tuarascáil agus thug sí treoir na gnéithe sin a mheas sí gur chóir na gnéithe sin nach raibh díolmhaithe faoi ailt 26 nó 28 a eisiúint.

Date of Decision: 01.09.2006

Our Reference: 050338

01.09.2006

An tUasal X

A Uasail X

Tagraím de d'iarratas chuig an Oifig seo faoin Acht um Shaoráil Faisnéise, 1997 maidir le hathbhreithniú ar chinneadh na Roinne Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta (an Roinn) ar d'iarratas, agus dealraíonn sé go bhfuil earráid chlóghrafach sa dáta.

Bhí an litir dátaithe an 14 Aibreán 2004 ach cuireadh isteach í in Aibreán 2005 i ndáiríre.

Background

Cúlra

D'fhéach d'iarratas le cóip a fháil den tuarascáil ar an "Imscrúdú faoi Ghearáin a rinne [ainm bainte amach] in aghaidh Phríomhfheidhmeannach Uiscebhealaí Éireann (Investigation into Complaints made by [name deleted] against the Chief Executive of Waterways Ireland)" (an tuarascáil) a tugadh chun críche i mí na Samhna 2004. Rinne tú iarracht freisin cóipeanna a fháil d'aon leaganacha níos luaithe nó dréachtanna den tuarascáil a bhí i seilbh na Roinne. Chinn an Roinn, an 18 Bealtaine 2005, an tuarascáil ar an imscrúdú deiridh a tharraingt siar ar an mbunús gur bhain ailt 24 agus 26 den Acht leis. Dúirt sí nach raibh aon dréachtanna níos luaithe den tuarascáil seo a d'fhéadfadh a bheith ann ina seilbh aici.

Ar an 15 Meitheamh 2005, rinne tú iarratas ar athbhreithniú inmheánach ar an gcinneadh sin, cinneadh ar sheas an Roinn leis an 26 Iúil 2005. Ar an 2 Samhain 2005, rinne tú d'achomharc chuig an Oifig seo.

Agus mé ag déanamh m'athbhreithniú, tá aird agam ar chomhfhreagras idir tú féin agus Anne Moran, Uasal as an Oifig seo, comhfhreagras idir Anne Moran agus an Roinn, chomh maith le comhfhreagras idir Anne Moran agus roinnt páirtithe eile dá dtagraítear dóibh sa tuarascáil. Ar deireadh agus mé ag teacht ar mo chinneadh tá forálacha an Achta breithnithe agam (arna leasú ag an Acht um Shaoráil Faisnéise (Leasú), 2003).

Dá réir sin, tagraíonn gach tagairt sa litir seo d'ailt áirithe den Acht um Shaoráil Faisnéise, ach amháin má luaitear a mhalairt, den Acht um Shaoráil Faisnéise, 1997 arna leasú.

Scope of Review

Scóip an Athbhreithnithe

Ar dtús, tugaim ar aird nach bhfuil ceist ardaithe agat maidir le ráiteas na Roinne nach bhfuil aon dréachtanna níos luaithe acu den tuarascáil. Glacaim leis go nglacann tú le cás na Roinne sa chás sin agus dá réir, níl aghaidh tugtha ag m'athbhreithniú ar an gceist sin.

Is cáipéis 60 leathanach í an tuarascáil, ina bhfuil 140 alt. Tuigim gur tharla sé mar gheall ar imscrúdú a rinne beirt státseirbhíseach atá scortha, a cheap Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta Thuaisceart Éireann (DCAL) agus an Roinn, a rinne a gcuid oibre go neamhspleách ar gach aon roinn, agus chuir siad a dtuarascáil faoina mbráid i mí na Samhna 2004.

Thug DCAL roinnt den tuarascáil duit faoi Reachtaíocht um Chosaint Sonraí na RA. Tugaim ar aird, ó do litir chuig an Oifig seo dar dáta 31 Eanáir 2006, go n-aontaíonn tú leis an Oifig seo fáil réidh leis na gnéithe sin den tuarascáil atá curtha ar fáil duit ag DCAL chomh fada agus nach "gcuireann sé sin bac an tuarascáil iomlán a eisiúint i bPoblacht na hÉireann faoi Shaoráil Faisnéise". Glacaim leis go bhfuil tú ag cur teorainn le scóip m'athbhreithnithe go dtí na codanna sin den tuarascáil nach bhfuil i do sheilbh cheana féin. Mar sin, lean mé orm ar an mbunús go bhfuil na hailt sin den tuarascáil, a d'eisigh DCAL ort, lasmuigh de scóip m'athbhreithnithe.

Sula dtéim níos faide, measaim gur chóir dom mo chur chuige maidir le rochtain a bhronnadh ar roinnt taifead a mhíniú. Tá sainmhíniú ar "taifead" in Alt 2 den Acht mar rud ar ionann é agus "aon ní ar cuid nó cóip é" de thaifead. Tá foráil in Alt 13(1) den Acht chun faisnéis díolmhaithe a ghlanadh amach agus rochtain a dheonú ar chóip de thaifead ina mbeidh faisnéis díolmhaithe den sórt sin bainte amach, áit a bhfuil sé indéanta sin a dhéanamh.

Mar sin féin, tá foráil in alt 13(2) nach mbeidh feidhm le fo-alt (1) maidir le taifead má bhíonn an chóip a bhfuil foráil déanta de leis sin míthreorach. I bhfianaise an chur chuige atá leagtha amach san alt seo a leanas tá cinneadh déanta agam go bhfuil feidhm le halt 13(1) sa chás seo ach nach bhfuil le halt 13(2).

Sa chás sin, mar a fheicfidh tú ina dhiaidh seo sa litir seo, tá sé faighte amach agam go bhfuil faisnéis i roinnt alt sa tuarascáil atá: -

  • lasmuigh de scóip m'athbhreithnithe [ar an mbunús go bhfuil an fhaisnéis atá i gceist eisithe ag DCAL ort cheana féin];
  • díolmhaithe ó eisiúint faoi alt 28(1) [faisnéis phearsanta];
  • díolmhaithe ó eisiúint faoi alt 26(1)(b) [dualgas rúndachta atá dlite ar dhuine seachas i gcomhlacht poiblí Saorála Faisnéise]; agus
  • atá oiriúnach le heisiúint.

I gcásanna áirithe, baineann leaganacha éagsúla de na torthaí thuas le habairtí áirithe. Ag glacadh leis na sonraí sin agus chomh casta agus atá sé feidhmiú ceart na bhforálacha díolmhaithe den Acht den Acht um Shaoráil Faisnéise a bhreithniú, tá cinneadh déanta agam sa chás seo na sonraí faoi cad atá díolmhaithe agus cad nach bhfuil díolmhaithe sa Sceideal a ghabhann leis an gcinneadh seo a leagan síos. Tá an réasúnaíocht a bhí mar thoradh ar na cinntí a bhfuil cuntas orthu sa Sceideal leagtha amach i gcorp na litreach seo.

Ba mhaith liom béim a chur, áfach, go bhfuiltear ag glacadh leis an gcur chuige seo mar gheall ar imthosca áirithe an cháis seo, agus trí chinneadh a dhéanamh gan alt 13(2) a chur i bhfeidhm agus gan sonraí an chinneadh a chur sa Sceideal, nílim mo chimiú féin ná mo shrianú féin cur chuige den chineál céanna a ghlacadh i gcásanna amach anseo.

Tá na codanna den tuarascáil atá, mar sin, fágtha ar lár ó m'athbhreithniú leagtha amach i gcolún a haon de Sceideal an Chinnidh seo. Mar sin féin, ba mhaith liom d'aird a tharraingt ar leathanach 47 den tuarascáil, ina bhfuil ailt 107, 108, 109 agus 110. Dealraíonn sé gur eisigh DCAL an leathanach sin ort ina iomlán. Mar sin féin, tugaim ar aird an téacs breise in alt 109 den tuarascáil arna shealbhú ag an Roinn, i gcomparáid leis sin atá in alt 109 sa tuarascáil arna shealbhú ag DCAL (an chóip athdhátaithe a chuir tú féin agus an Roinn ar fáil dom). Tá fiosrúcháin déanta ag m'Oifig leis an Roinn agus táim sásta, in ainneoin an neamhréitigh seo, nach bhfuil aon leaganacha eile den tuarascáil i seilbh na Roinne. Mar sin, clúdóidh scóip m'athbhreithnithe an téacs in alt 109 sa tuarascáil arna shealbhú ag an Roinn (agus nár eisigh DCAL ort), agus déanfar tagairt de mar alt 109.

Baineann m'athbhreithniú amháin leis an gceist cibé an bhfuil diúltú na Roinne de na nithe sin den tuarascáil nach raibh i do sheilbh cheana féin ag teacht leis an Acht um Shaoráil Faisnéise nó nach bhfuil. Níl feidhm agam tuairim a thabhairt ar aon ghné den imscrúdú maidir leis na gearáin a rinne tú. Tá na codanna den tuarascáil a chlúdaíonn scóip m'athbhreithniú leagtha amach i gcolún a dó den Sceideal a ghabhann leis an gCinneadh seo.

Ba mhaith liom a rá freisin go dtagraíonn an tuarascáil a cuireadh ar fáil don Oifig seo do roinnt aguisíní nach bhfuil iniata leis an tuarascáil féin. Nuair a chuir Anne Moran ceist faoi sin ar an Roinn, dúradh léi go raibh cóip den tuarascáil faighte ag an Roinn ó imscrúdaitheoir a bhí lonnaithe sa Deisceart, gan na haguisíní a bhí i gceist. Dúirt an Roinn cé go raibh na haguisíní ar fáil i DCAL, nach raibh siad "ag an am, ná nach bhfuil siad ó shin, mar chuid den taifead ina bhfuil tuarascáil an imscrúdaitheora atá i seilbh na Roinne seo". Dúirt sí áfach go bhfuil roinnt cáipéisí dá dtagraítear dóibh mar aguisíní i seilbh na Roinne mar thaifid ina gceart féin, a fuarthas nuair a cruthaíodh/eisíodh iad".

Tagraítear do na cáipéisí sa tuarascáil atá i seilbh na Roinne mar Aguisíní 1, 2, 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12 agus 19. Measaim go bhfuil cáipéisí den sórt sin clúdaithe ag scóip d'iarratais, agus mar sin ag m'athbhreithniú. Glacaim leis freisin nach bhfuil tú ag iarraidh rochtain ar na hAguisíní sin ar cóipeanna iad de litreacha a bhí curtha isteach agat chuig an Roinn nó chuig DCAL (.i. Aguisíní 1, 3 agus 4). Mar sin, mar aon leis na hailt sin den tuarascáil atá leagtha amach agam sa Sceideal a ghabhannleis an gCinneadh seo mar chinn atá clúdaithe ag scóip m'athbhreithnithe, cuimseoidh an t-athbhreithniú freisin:

Aguisíní 2, 8, 9, 10, 11, 12 agus 19.

Findings

Torthaí

Ar dtús, tugaim faoi deara go ndeireann tú gur dúradh leat roimhe seo go n-eiseofaí an tuarascáil ort.  Cibé ar beartaíodh an tuarascáil a eisiúnt ort ag aon staid nó nár beartaíodh (lasmuigh de théarmaí an Achta um Shaoráil Faisneise) ní bhaineann sé sin leis an mbreithniú a dhéanaimse ar cibé an mbaineann forálacha an Achta um Shaoráil Faisnéise leis nó leis na hAguisíni nó nach mbaineann. 

Cé go n-éilíonn an tAcht um Shaoráil Faisnéise orm cúiseanna a thabhairt as mo chinntí, tá foráil ann freisin go nglacaim céimeanna lena thaispeáint, i rith an athbhreithnithe, faisnéis atá i dtaifead tarraingthe siar, d'fhonn cearta achomhairc páirtithe eile a chosaint. Mar sin tá teorainn éigin leis an gcur síos atáim in ann a dhéanamh ar na hailt atá tarraingthe siar den tuarascáil agus na hAguisíní.

Bhí próiseas cinnteoireachta na Roinne ag brath ar ailt 24 agus 26 den Acht um Shaoráil Faisnéise ó thaobh rochtain a dhiúltú duit ar an gcuid eile den tuarascáil. I gcomhfhreagras leis an Oifig seo, bhrath an Roinn ar na forálacha sin, chomh maith le hailt 21 agus 28 den Acht um Shaoráil Faisnéise. Trí shíneadh, glacaim go n-aontaítear go mbaineann na ceithre forálacha seo freisin leis na hAguisíní. Dúirt na tríú páirtithe a ndeachaigh mé i gcomhairle leo le linn an athbhreithnithe (maidir le leas an phobail ó thaobh a gcuid faisnéise pearsanta a eisiúint) go bhféadfadh tionchar a bheith ag eisiúint na tuarascála ar chomh cothrom agus a bheadh imeachtaí sibhialta i mbinse fiosrúcháin agus go raibh alt 23(1)(a)(iv) de Acht um Shaoráil Faisnéise infheidhmithe freisin. D'iarr m'Oifig ar an Roinn a cuid tuairimí a thabhairt go bhféadfaí an fhoráil sin a chur i bhfeidhm.

Mar sin féin, níor thug an Roinn tuairim den sórt sin. Agus aird ar alt 34(12)(b) den Acht um Shaoráil Faisnéise, déanaim amach, de bhrí nár mhínigh an Roinn, nó nach ndearna sí iarracht míniú a thabhairt ar fheidhmiú alt 23(1)(a)(iv), nach gá dom feidhmiú na forála sin a bhreithniú níos faide.

Cé go bhféadfadh feidhm a bheith le hailt 21, 26 agus 28 i gcás codanna den tuarascáil agus/nó na hAguisíní, breithním nach bhfuil aon cheann acu infheidhmithe i gcás na dtaifead go hiomlán. Déanann an Roinn an argóint go bhfuil an tuarascáil díolmhaithe go hiomlán faoi alt 24, áfach. De bhrí nach n-éilíonn alt 24 leas an phobail a bhreithniú, sa chás go mbainfeadh an fhoráil sin leis an tuarascáil, ní gá na díolúiní atá fágtha agus a dtagraítear dóibh thuas a bhreithniú. Dá réir sin, déileálfaidh mé le feidhmiú na forála seo ar dtús.

Alt 24
Forálacha Ábhartha

Tá foráil in alt 24(1)(d) mar seo a leanas:

"Féadfaidh ceann diúltú géilleadh d'iarraidh... más rud é, i dtuairim an chinn, go bhféadfaí le réasún a bheith ag súil leis, dá dtabharfaí rochtain ar an taifead, go ndéanfaí dochar do nithe a bhaineann le Tuaisceart Éireann."

Tá foráil in alt 24(2)(d) go:

"Féadfaidh ceann diúltú géilleadh d'iarraidh ina bhfuil faisnéis a bheidh curtha i bhfios i modh rúin d'aon duine laistigh nó lasmuigh den Stát ó aon duine laistigh nó lasmuigh den Stát, ar faisnéis í a bhaineann le ní dá dtagraítear i bhfo-alt (1) nó le cosaint chearta an duine agus a mbeidh sé ráite ina leith ag an duine is déanaí sin gur faisnéis faoi rún í nó go bhfuil sí le cur i bhfios i modh rúin."

Ní éilíonn alt 24 leas an phobail a bhreithniú.

Feidhmiú alt 24(1)(d)

Cé go n-áitíonn an Roinn go mbaineann alt 24(1)(d) leis an tuarascáil, ba chóir a thabhairt ar aird gur díolúine discréideach atá i gceist anseo. Leanann sí uirthi ag rá fiú amháin má bhaineann alt 24(1)(d) leis an tuarascáil, go gcaithfidh an Oifig seo a bheith sásta go raibh an Roinn ceart ó thaobh discréid a chleachtadh ó thaobh diúltú d'eisiúint an taifid.

Ar an gcéad dul síos, ionas go mbeidh mé in ann glacadh leis go bhfuil feidhm le halt 24(1)(d), caithfidh an Roinn a thaispeáint go bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta go mbeadh tionchar tromchúiseach (mo bhéim féin) ag eisiúint tuarascála den sórt sin ar chúrsaí a bhaineann le Tuaisceart Éireann.

Cuireann an Roinn in iúl dom go bhfuil Uiscebhealaí Éireann ar cheann de na Comhlachtaí Feidhmiúcháin uile-oileáin a bunaíodh faoi Acht um Chomhaontú na Breataine-na hÉireann 1999. Áitíonn sí gur dóigh go mbeadh tionchar tromchúiseach ag eisiúint aon taifid leochaileacha a bhaineann le Comhlachtaí Feidhmiúcháin, nó a gcuid gníomhaíochtaí, nó ar an idirghníomhú idir Ranna Thuaidh agus Theas maidir leis na Comhlachtaí Feidhmiúcháin ar a bhfeidhmiú rathúil, agus, trí shíneadh, ar chúrsaí a bhaineann le Tuaisceart Éireann.

Ní ghlacaim leis go dteastaíonn cosaint ó gach taifead arna shealbhú ag an Roinn agus a bhaineann le hUiscebhealaí Éireann, díreach mar gheall gur Comhlacht Feidhmiúcháin uile-oileáin é. Tá an tuarascáil dírithe ar chúrsaí a bhaineann go hinmheánach le hUiscebhealaí Éireann agus ní théann sí in aice le haon imeachtaí a bhféadfaí an dlí a ghearradh ar Uiscebhealaí Éireann faoi Chomhaontú na Breataine-na hÉireann. Tá sé ar thaifead poiblí go ndearna DCAL agus an Roinn comhchoimisiúnú ar an tuarascáil, agus d'eisigh siad preasráiteas le chéile ar thabhairt chun críche na tuarascála dóibh ag tabhairt achoimre ar phríomhchonclúidí an imscrúdaitheora ar na líomhaintí a rinneadh. Dá réir sin, ní fheicim conas a d'fhéadfadh eisiúint na tuarascála faoin Acht um Shaoráil Faisnéise nádúr, nó leibhéal na n-idirghníomhaíochtaí a nochtadh, idir an dá roinn maidir le hUiscebhealaí Éireann.

Tá aird tarraingthe ag an Roinn ar "díospóireacht phoiblí cinniúnach leanúnach" maidir leis an ábhar atá faoi chaibidil sa tuarascáil agus saincheisteanna gaolmhara níos leithne maidir le hUiscebhealaí Éireann. Glacaim leis go bhfuil go leor tuairimí tugtha ag na meáin agus ag lucht polaitíochta faoin imscrúdú ar ábhar na tuarascála. Cé go dtuigim gur tarraingíodh siar codanna den tuarascáil a bhaineann le péire de na líomhaintí a bhí déanta agat faoi reachtaíocht um Chosaint Sonraí i dTuaisceart Éireann, d'eisigh an Roinn agus DCAL an preasráiteas maidir leis an imscrúdú agus a chuid torthaí an 4 Aibreán 2005, a liostaigh gach ceann de na líomhaintí a bhí déanta agat agus a leag amach na conclúidí ar thángthas orthu maidir leis na líomhaintí sin.

D'iarr Anne Moran ar an Roinn míniú a thabhairt ar conas, i bhfianaise an méid atá ar eolas faoin imscrúdú, a d'fhéadfaí a bheith ag súil go mbeadh tionchar tromchúiseach ag eisiúint na tuarascála uaitse ar chúrsaí a bhaineann le Tuaisceart Éireann. Dúirt sí go bhféadfadh eisiúint na tuarascála scamall a chaitheamh ar thuairimíocht an phobail faoin imscrúdú, agus go bhféadfaí muinín an phobail a mhéadú in Uiscebhealaí Éireann.

D'fhreagair an Roinn ag rá nach raibh sí ag iarraidh ar an Oifig seo aon tuairimíocht a thabhairt maidir leis an damáiste bunúsach a bhainfeadh le bheith ag coinneáil taifead, seachas a bheith á n-eisiúint. Áitíonn sí nach bhfuil cineál agus scála an tionchair thromchúisigh a d'fhéadfadh a bheith ag eisiúint na tuarascála sonraithe sa dlí agus nach faoin Oifig seo é cineál agus scála an tionchair sin a thástáil. Dúirt sí, agus aird ar an mbealach a bhfuil an cheist pléite amach go dtí seo go poiblí, nach gcuirfeadh eisiúint na tuarascála isteach ar thuairimíocht an phobail agus go mbainfí úsáid roghnach as chun damáiste breise a dhéanamh do Uiscebhealaí Éireann agus don phróiseas comhoibrithe Thuaidh Theas. Dúirt sí go bhfuil a cuid comhghleacaithe i DCAL ar aon intinn léi féin faoi seo, agus gur thug DCAL le fios nach gcuideodh eisiúint na tuarascála le caidrimh oibre leis an Roinn in aon chor.

Agus tuairimí na Roinne breithnithe agam, tugaim ar aird go féidir a rá go bhfuil cuid mhaith de na sonraí atá sa tuarascáil (nach raibh le fáil sa phreasráiteas) nó sna hAguisíní, tríd is tríd, in ann a thaispeáint conas a tháinig na himscrúdaitheoirí ar a gcuid conclúidí atá ar eolas go poiblí faoina líomhaintí atá ar eolas go poiblí. Ní léir domsa conas a d'fhéadfaí a bheith ag súil go réasúnta go mbeadh tionchar ag eisiúint na tuarascála ar chúrsaí a bhaineann le Tuaisceart Éireann, gan trácht ar thionchar tromchúiseach a bheith ar chúrsaí den sórt sin.

Lena chois sin, breithním freisin, chomh fada agus is féidir aon fhaisnéis sa tuarascáil a úsáid go roghnach chun damáiste breise a dhéanamh do Uiscebhealaí Éireann agus don phróiseas comhoibrithe Thuaidh Theas, go mbeadh sé laistigh de saindualgas Uiscebhealaí Éireann nó na Ranna urraíochta dul in aghaidh aon tuairimíocht roghnach eile a d'fhéadfadh a theacht chun cinn.

Ar deireadh, áitíonn an Roinn tríd an bhfaisnéis rúnda agus leochaileach a bhí idir an Roinn agus DCAL a eisiúint go bhféadfaí 'beag is fiú a dhéanamh den iontaobhas agus den mhuinín atá idir Ranna, Thuaidh agus Theas, maidir le faisnéis a roghnaíonn siad a roinnt lena chéile ar an gcoinníoll go mbeidh (faisnéis den sórt sin, is dóigh) cosaint cheart aige ó nochtadh." Deirtear ann go ndéanfadh sé sin damáiste den chaidreamh idir an Roinn agus DCAL, agus mar gheall air sin go mbeadh "impleachtaí tromchúiseacha aige ó thaobh feidhmiú beartais Rialtais maidir le Tuaisceart Éireann."

Ní féidir liom glacadh leis go mbrathann caidrimh oibre chearta idir dhá chomhlacht státseirbhíse ar rúndacht a bhaineann le cibé faisnéis a chaitheann siad a roinnt d'fhonn a gcuid feidhmeanna reachtúla a chur i bhfeidhm. Ar aon nós, ba ionann an fhaisnéis a roinneadh anseo agus faisnéis a chuir beirt imscrúdaitheoirí le chéile ar iarr an dá Roinn orthu sin a dhéanamh. Is scéal difriúil ar fad é seo ó Roinn amháin i gceachtar dlínse a bheith ag cur faisnéis ar fáil don cheann eile nach mbeadh ina seilbh ag an roinn a bheadh ag fáil na faisnéise faoi ghnáth-chúinsí. (Níor chóir an tuairim deiridh sin a ghlacadh mar ghlacadh ginearálta go mbainfeadh rúndacht le faisnéis den sórt sin a roinnt, áfach).

Agus aird ar an tuarascáil, ar argóintí na Roinne agus ar alt 34(12)(b) den Acht um Shaoráil Faisnéise, nílim sásta gur mhínigh an Roinn an chúis gur chuir sí alt 24(1)(d) i bhfeidhm ina leith. Dá réir sin, ní féidir liom glacadh leis go bhfuil an Roinn ag brath ar an bhforáil seo, agus ar na cúiseanna céanna, ní ghlacaim leis ach an oiread go bhfuil na haguisíní díolmhaithe faoi fhoráil an Achta um Shaoráil Faisnéise.

Feidhmiú alt 24(2)(d)

Áitíonn an Roinn freisin go bhfuil feidhm le halt 24(2)(d), ar díolúine éigeantach é. Ag glacadh leis go ndéileálann an tuarascáil le cúrsaí go hinmheánach in Uiscebhealaí Éireann, measaim nach féidir cur síos a dhéanamh air mar rud "a bhaineann le ní dá dtagraítear i bhfo-alt (1)", go sonrach, "nithe a bhaineann le Tuaisceart Éireann", agus nílim sásta gur taispeánadh dom go bhféadfadh éifeacht tromchúiseach indíreach a bheith ag a heisiúint go réasúnta ar chúrsaí a bhaineann le Tuaisceart Éireann. Measaim mar sin, nach mbaineann alt 24(2)(d) leis an tuarascáil.

Dá réir sin, caithfear anois na forálacha eile a raibh an Roinn ag brath orthu a bhreithniú. Tabhair ar aird le do thoil go n-áirítear le aon tagairt a déantar sa chuid eile den litir seo do 'alt' tagairtí d'aon alt den sórt sin a d'fhéadfadh a bheith tarraingthe siar i bpáirt uait cheana féin.

Alt 26
Forálacha Ábhartha

Tá foráil in alt 26(1)(a) nach n-eiseofar taifead de bhun an Achta um Shaoráil Faisnéise áit a raibh an taifead ina raibh an fhaisnéis:

  • tugtha don chomhlacht poiblí lenár bhain faoi rún agus
  • ar an tuiscint go láimhseodh an comhlacht poiblí é go rúnda agus
  • gur dóigh go ndéanfadh a nochtadh dochar ó thaobh an duine céanna nó daoine eile faisnéis breise den chineál céanna a thabhairt don chomhlacht agus
  • tá sé tábhachtach don chomhlacht go leanfaí ag tabhairt faisnéis den chineál céanna atá luaite roimhe seo don chomhlacht.

Tá foráil in alt 26(1)(b) go ndiúltófar iarratas ar rochtain chuig taifead más "ionann nochtadh na faisnéise lena mbaineann agus sárú dualgais rúndachta dá bhforáiltear le foráil de chomhaontú nó d'achtachán ... nó thairis sin le dlí." Caithfidh an dualgas rúndachta sin a bheith dlite ag an gcomhlacht poiblí lena mbaineann ar dhuine seachas aon chomhalta foirne dá chuid, agus d'fhonn dualgas rúndachta cothrom a bheith ann; breithníonn an Oifig seo nach mór trí choinníollacha a chomhlíonadh, viz.

  • caithfidh an caighdeán rúndachta riachtanach a bheith san fhaisnéis atá le fáil sa tuarascáil agus
  • caithfear scaradh leis an bhfaisnéis sin in imthosca a ghearrann oibleagáid rúndachta agus
  • caithfear úsáid neamhúdaraithe a bhaint as an bhfaisnéis sin chun dochair an pháirtí a bheidh á nochtadh.

Tá foráil in alt 26(2) mar seo a leanas:

"Ní bheidh feidhm ag fo-alt (1) maidir le taifead arna ullmhú ag ceann nó ag aon duine eile (is stiúrthóir ar chomhlacht poiblí nó comhalta d'fhoireann comhlachta phoiblí nó is duine atá ag soláthar seirbhíse do chomhlacht poiblí faoi chonradh le haghaidh seirbhísí) le linn dó nó di a fheidhmeanna nó a feidhmeanna a chomhlíonadh murarbh ionann nochtadh na faisnéise lena mbaineann agus sárú dualgais rúndachta dá bhforáiltear le comhaontú nó le reacht nó thairis sin le dlí agus a bheidh ag dul do dhuine seachas comhlacht poiblí nó ceann, nó comhalta d'fhoireann, comhlachta phoiblí nó stiúrthóir air nó duine atá ag soláthar seirbhíse, nó a sholáthair seirbhís, do chomhlacht poiblí faoi chonradh le haghaidh seirbhísí."

Éilíonn alt 26(3) gur chóir leas an phobail a bhreithniú áit a bhfuil sé faighte amach go mbaineann alt 26(1)(a) le taifead .i. cibé an bhfreastalófaí níos fearr i gcoitinne ar leas an phobail tríd an t-iarratas a dheonú seachas é a dhiúltú. Ní éilíonn alt 26(1)(b), áfach, leas an phobail a bhreithniú - mar sin, sa chás go measfaí díolúine a bheith ag taifead faoin bhforáil sin, ní féidir leis a bheith dlite le heisiúint.

Feidhmiú alt 26(2)

Mar a bheidh tugtha faoi deara agat, tá foráil in alt 26(2), atá leagtha amach thuas agam, nach féidir dualgas rúndachta a bheidh dlite ar chomhalta foirne comhlachta poiblí. Éilíonn an tAcht um Shaoráil Faisnéise go bhforléireofaí an nath cainte "comhlacht poiblí" de réir an Chéad Sceidil, a liostaíonn na comhlachtaí atá faoi réir an Achta um Shaoráil Faisnéise. Mar sin féin, cé gur eagraíocht de chuid na hearnála poiblí é Uiscebhealaí Éireann, níl sé liostaithe sa Chéad Sceideal, agus níl sé clúdaithe ag an Acht um Shaoráil Faisnéise. Mar sin beidh orm alt 26(2) a fhorléiriú de réir an tsainmhínithe sin agus glacadh leis nach comhlacht poiblí é Uiscebhealaí Éireann chun críocha an Achta um Shaoráil Faisnéise. Mar sin is féidir leis na himscrúdaitheoirí dualgas rúndachta a bheith dlite ar chomhaltaí foirne Uiscebhealaí Éireann. Caithfidh mé cinneadh a dhéanamh anois cibé an bhfuil dualgas den sórt sin ann nó nach bhfuil.

Feidhmiú alt 26(1)(b)

Measaim nach ionann eisiúint faisnéise de do chuid maidir leis na líomhaintí a rinne tú agus sárú ar aon dualgas rúndachta a d'fhéadfadh a bheith dlite ort mar an té a rinne na líomhaintí, agus ní ghlacaim leis ach an oiread go dóigh go gcuirfeadh eisiúint den sórt sin cosc ort ó thaobh faisnéis den chineál céanna a chur ar fáil amach anseo. Mar sin ní ghlacaim leis go bhfuil feidhm le halt 26 maidir le haon fhaisnéise a sholáthair tú nuair a rinne tú na líomhaintí, nó le linn an imscrúdaithe féin. (Ar ndóigh, d'fhéadfadh díolúine a bheith ag faisnéis den sórt sin faoi alt 28 den Acht um Shaoráil Faisnéise, agus déileálaim leis sin níos déanaí sa litir seo).

Cé gur bhrath aighneacht na Roinne dár dáta 17 Eanáir 2006 go hiomlán ar alt 26(1)(a) den Acht um Shaoráil Faisnéise, níor thagair comhfhreagras a rinneadh ina dhiaidh sin ach go simplí do alt 26(1), agus do dhualgais rúndachta. Deir an Roinn go bhfeiceann sí na himscrúdaitheoirí a ceapadh chun do chuid éileamh a mheas mar de facto á léiriú mar chomhlacht poiblí agus tá soiléiriú tugtha aici go n-áitíonn sí go mbaineann alt 26 leis an ábhar a fuair na himscrúdaitheoirí ó thríú páirtithe. Mar sin, áitíonn sí go bhfuil "caidreamh agus dualgas rúndachta" ann idir na himscrúdaitheoirí agus na páirtithe lena mbaineann.

Ag glacadh leis na tuairimí sin, dealraítear domsa gur éileamh é seo a bhfuil feidhm le halt 26(1)(b) ina thaobh, go háirithe, maidir le faisnéis a chuir na tríú páirtithe ar fáil do na himscrúdaitheoirí. Is furasta cuid de na daoine a thug an fhaisnéis a aithint. Cé go bhfuil faisnéis curtha ar fáil freisin ag daoine nach bhfuil ainmnithe, táim sásta, ag glacadh le chomh beag le hUiscebhealaí Éireann, go bhféadfaí ainmneacha na ndaoine lena mbaineann a fháil. Mar sin breithním sa chás go mbeadh dualgas rúndachta dlite ar na daoine lena mbaineann, go bhféadfadh caingean as sárú dualgais rúndachta a theacht chun cinn tríd an bhfaisnéis sna hailt sin a eisiúint.

An Chéad Tástáil

Maidir leis an gcéad thástáil a chaithfear a chomhlíonadh ionas go mbeidh feidhm le halt 26(1)(b), glacaim leis go bhfuil an caighdeán rúndachta riachtanach ag baint leis an bhfaisnéis atá faoi chaibidil-ina bhfuil freagraí tríú páirtithe ar thuairimí agus líomhaintí áirithe a bhí déanta agat faoi roinnt foirne laistigh de Uiscebhealaí Éireann

An Dara Tástáil

Maidir leis an dara tástáil, níl aon fhianaise dhoiciméadach curtha ar "fáil ag an Roinn dom gur thug na himscrúdaitheoirí dearbhuithe rúndachta sainráite dóibh siúd a bhí faoi agallamh aici. Mar sin féin, deir an Roinn go dtuigeann sí "gur thug na himscrúdaitheoirí tiomantas rúndachta ó bhéal do gach duine a chuir siad faoi agallamh sular thosaigh gach agallamh a bhí acu." Tharraing na tríú páirtithe a raibh m'Oifig i gcomhairle leo m'aird ar Théarmaí Tagartha an imscrúdaithe, a dúirt, dar leis an tuarascáil, "déanfar an t-imscrúdú ar bhonn rúnda agus caithfear a chur in iúl dóibh sin a bheidh faoi agallamh nach mbeidh sé de chead acu an cheist a phlé le haon duine eile". Dúirt na tríú páirtithe freisin gur meabhraíodh dóibh go raibh an t-imscrúdú rúnda i litreacha a fuair siad ó na himscrúdaitheoirí a cheap na Ranna.

Measaim go bhfuil sé réasúnta go n-éileodh urraitheoirí imscrúdaithe faoi líomhaintí tromchúiseacha, mar atá sa chás seo, gur glacadh gach céim imeachta cuí lena chinntiú go ndéanfaí an t-imscrúdú ag teacht le deachleachtas. Leis sin, measaim gur theip ar an Roinn ar bhealach éigin de bhrí nár chuir sí fianaise dhoiciméadach rúndachta ar fáil.

Mar sin féin, sna himthosca seo, glacaim leis gur thug na himscrúdaitheoirí a rinne imscrúdú faoi do chuid líomhaintí, thar ceann DCAL agus na Roinne, dearbhuithe rúndachta ó bhéal do na daoine a chuir faisnéis ar fáil dóibh. Mar sin glacaim leis go roinneadh faisnéis in imthosca a ghearr oibleagáid rúndachta ar an Roinn mar gheall air sin.

Mar sin féin, dúirt d'iarratas ar athbhreithniú inmheánach nach raibh "aon tuiscint ná ráthaíocht ann nach rachadh an tuarascáil amach go poiblí". Dúirt tú go raibh sé soiléirithe duit "go mbeadh ar fhinnéithe seasamh lena gcuid fianaise agus go bhféadfaí a gcuid fianaise a chur ar ais chuig na ciontóirí líomhnaithe; agus a gcuid aitheantais a bheith ar eolas" Dúirt tú freisin go bhfuil na codanna is leochailí b'fhéidir den tuarascáil faighte agat cheana féin agus nach mbeadh aon sárú rúndachta ann tríd an gcuid eile den tuarascáil a chur ar fáil duit.

Glacaim le do phointe nach luann Téarmaí Tagartha na tuarascála cibé an bhfuil feidhm le rúndacht den sórt sin nó nach bhfuil chomh luath agus a bhíonn an t-imscrúdú tagtha ar chonclúid agus nuair a bhíonn tuarascáil eisithe. Arís, measaim gur theip ar an Roinn sa bhealach a rinneadh an t-imscrúdú de bhrí nár chuir sí aon fhianaise dhoiciméadach ar fáil de dhearbhuithe rúndachta den sórt sin. Mar sin féin, dúirt an Roinn "go raibh sé i gceist an t-am ar fad go dtabharfaí rúndacht iomlán d'fhinné roimh imscrúdú, le linn imscrúdaithe agus ina dhiaidh, agus bhí finnéithe ag súil go réasúnta leis go raibh an fhaisnéis a sholáthair siad rúnda go hiomlán agus roinnte le tiomantas follasach maidir le rúndacht." Agus an cheist breithnithe agam, glacaim leis, má tugadh an fhaisnéis in imthosca a ghearr oibleagáid rúndachta maidir leis an bhfaisnéis sin, go mbeadh oibleagáid den sórt sin ann freisin i ndiaidh don imscrúdú teacht ar chonclúid.

Mar sin, breithním go síneann oibleagáid rúndachta chuig na codanna sin den tuarascáil ina bhfuil tuairimí a thug roinnt páirtithe seachas tú féin do na hImscrúdaitheoirí. Táim den tuairim freisin nach séanann an eisiúint a rinne DCAL ar chodanna áirithe den tuarascáil duit aon dualgas rúndachta atá dlite ar aon pháirtí maidir leis an gcuid eile den tuarascáil atá faoi scóip an athbhreithnithe seo. Déanaim amach go comhlíonadh an dara tástáil, a theastaíonn ionas go mbeadh feidhm le halt 26(1)(b).

An Tríú Tástáil

Maidir leis an tríú tástáil, táim sásta nach bhfuil eisiúint na faisnéise údaraithe ag na daoine a chuir an fhaisnéis sin ar fáil. Tá ceist ann fós cibé an chun dochair dóibh a rachadh eisiúint na faisnéise nó nach ea, áfach. Tá sainmhíniú ar an bhfocal 'dochar (detriment)' san Oxford English Dictionary mar "[l]oss or damage done or caused to, or sustained by, any person or thing". Dealraítear domsa tríd na taifid sin a eisiúint ortsa go nochtófaí sonraí a sholáthair daoine éagsúla maidir le líomhaintí a rinne tú agus go bhféadfaí na daoine lena mbaineann a tharraingt isteach sa chaint nó san argóint mar gheall air sin agus go bhféadfadh an cheist ar fad a bheith conspóideach ansin.

B'fhéidir go ndéarfá de bhrí go bhfuil an tuarascáil léite cheana féin agat go mbainfeadh sé sin le mo bhreithniú ar an gceist seo. Cé go bhféadfadh sé tarlú nach bhfaighfeá aon sonraí breise seachas mar atá léite cheana féin agat trí chruachóip den tuarascáil a eisiúint, lena n-áirítear ainmneacha roinnt finnéithe áirithe a fháil, is fíor a rá gur ionann an tuarascáil a eisiúint duit faoin Acht um Shaoráil Faisnéise agus í a eisiúint ar an domhan mór i gcoitinne.

I gcomhthéacs nach raibh súil riamh ag an té a thug an fhaisnéis go n-eiseofaí nádúr cruinn na faisnéise a thug siad, nó (i gcás daoine nach dearnadh aon líomhaintí ina leith ach a thug faisnéis mar fhinnéithe) díreach de bhrí gur thug siad faisnéis do na himscrúdaitheoirí maidir le do chuid líomhaintí, measaim go bhfuil sé réasúnta glacadh leis nach mbeidh aon súil ná aon fháilte roimh phlé den sórt sin agus mar gheall air sin go mbeidh dochar inti. In imthosca an cháis seo, breithním gur chun dochair na ndaoine a bheadh sé úsáid neamhúdaraithe a bhaint as faisnéis, faisnéis a thug na daoine lena mbaineann do na himscrúdaitheoirí go rúnda.

Dá réir sin, measaim go comhlíonadh an tríú tástáil agus measaim go bhfuil feidhm le halt 26(1)(b) i gcás na gcodanna sin den tuarascáil a bhaineann le faisnéis a thug tríú páirtithe ainmnithe agus neamhainmnithe do na himscrúdaitheoirí le linn an imscrúdaithe. Tá na hailt den tuarascáil ina raibh faisnéis den sórt sin leagtha amach i gcolún a trí den Sceideal a ghabhann leis an gCinneadh seo.

De bhrí nach n-éilítear leas an phobail a bhreithniú i ndáil le taifid lena mbaineann at 26(1)(b), measaim go bhfuil díolúine ag na codanna sin den tuarascáil ó thaobh iad a eisiúint ort.

Alt 28
Forálacha Ábhartha

Déanann Alt 28(1) den Acht um Shaoráil Faisnéise foráil i gcomhair diúltú iarratais nuair a bheadh faisnéis phearsanta faoi dhuine eile seachas an iarrthóir á nochtadh dá gceadófaí é. Déanann Alt 2 den Acht um Shaoráil Faisnéise sainiú ar fhaisnéis phearsanta mar fhaisnéis faoi dhuine aonair inaitheanta;

"(a) nach mbeadh ar eolas, go hiondúil, ach amháin ag an duine aonair nó ag daoine de theaghlach an duine aonair nó ag cairde an duine aonair, nó

(b) atá i seilbh comhlachta phoiblí ar an mbonn tuisceana go ndéileálfadh sé léi i modh rúin."

Tá liosta de dhá chineál déag faisnéise ar leith in Alt 2 freisin a mbreathnaítear orthu mar a bheith pearsanta, gan dochar do ghinearáltacht an méid thuasluaite.

Áirítear leo seo:

".... (iii) faisnéis maidir le fostaíocht nó stair fostaíochta an duine aonair,

(iv) faisnéis maidir leis an duine aonair i dtaifead a thagann faoi réim alt 6(6)(a) agus ....

(xii) dearcadh nó tuairimí duine eile faoin duine aonair,".

Sainíonn Alt 2 nach n-áirítear iad seo a leanas sa sainmhíniú ar fhaisnéis phearsanta

"i gcás go bhfuil nó go raibh an duine aonair i seilbh oifige mar stiúrthóir ar chomhlacht poiblí, nó go bhfuil nó go raibh post aige nó aici mar chomhalta d'fhoireann comhlachta phoiblí, ainm an duine aonair nó faisnéis maidir leis an oifig nó leis an bpost nó le feidhmeanna na hoifige nó an phoist nó leis na téarmaí ar orthu agus faoina réir atá nó a bhí an oifig sin i seilbh an duine aonair nó atá nó a bhí an post sin aige nó aici nó aon ní a scríobh nó a thaifead an duine aonair in aon fhoirm i gcúrsa chomhlíonadh na bhfeidhmeanna réamhráite agus chun na feidhmeanna sin a chomhlíonadh"

Ina theannta sin, faoi alt 28(5)(a) ní mór staidéar a dhéanamh ar mó leas an phobail a bhaineann le scaoileadh an taifid ná le cosaint cearta príobháideachta an duine atá i gceist.

Cur i bhfeidhm ailt 28(1) agus 28(5B)

Bheadh cuid den fhaisnéis a bhaineann le daoine áirithe sa tuarascáil rangaithe mar fhaisnéis phearsanta faoi ghnáthchúinsí. Mar a tugadh faoi deara cheana, áfach, d'eisigh an Roinn agus an Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta preasráiteas faoi na líomhaintí, an imscrúdú agus faoi chonclúid an imscrúdaithe. Mar sin, is cosúil domsa nach féidir aon fhaisnéis faoi dhaoine aonair, mar atá sa phreasráiteas a d'údaraigh an dá roinn choimircíochta, a bheith rangaithe mar fhaisnéis a thagann faoi shainmhíniú alt 2(a) nó (b) den Acht um Shaoráil Faisnéise mar a leagtar síos thuas. Dá réir sin, ní féidir liom glacadh leis gur faisnéis phearsanta í a leithéid seo de fhaisnéis ar mhaithe le cuspóirí an Achta um Shaoráil Faisnéise nó go bhfuil sí díolmhaithe faoi alt 28(1) den Acht.

Cé go bhfuil d'aighneachtaí tar éis tagairt a dhéanamh do roinnt alt sna nuachtáin, is cosúil domsa gur gá dom idirdhealú a dhéanamh idir fhaisnéis faoi dhaoine aonair (atá i dtaifid atá i seilbh chomhlacht poiblí agus a chomhlíonann an sainmhíniú in alt 2 den Acht um Shaoráil Faisnéise) atá sa bhfearann poiblí trí, mar shampla, tuairiscí na meán ar chásanna cúirte ar an lámh amháin, agus faisnéis den chineál sin a thug comhlacht poiblí údarú chun é a scaoileadh isteach sa bhfearann poiblí trí, mar shampla, preasráiteas údaraithe, ar an lámh eile. Sa chéad chás, is dóigh liom go bhfuil an fhaisnéis sna taifid atá ag an gcomhlacht poiblí aige ar an tuiscint go gcoinnítear faoi rún é go dtí go n-údaraíonn an comhlacht sin scaoileadh na faisnéise sin isteach sa bhfearann poiblí (m.sh. trí phreasráiteas). Mar sin, tá mé den tuairim go bhfuil faisnéis faoi dhaoine aonair atá sa tuarascáil, ach a luadh freisin in ailt sna nuachtáin, fós ag comhlanú an sainmhíniú de fhaisnéis phearsanta i gcomhair cuspóirí an Achta um Shaoráil Faisnéise, mura raibh a scaoileadh údaraithe trí phreasráiteas a d'eisigh na comhlachtaí coimircíochta. Dá réir sin, tá a leithéid de fhaisnéis fós díolmhaithe faoi Alt 28 den Acht um Shaoráil Faisnéise.

Dá réir sin, tá an fhaisnéis dá dtagraítear i gcolún a ceathair den Sceideal don Chinneadh, ag dul thar an leibhéal sonraí atá sa phreasráiteas, agus mar sin, tá mé den tuairim go bhfuil an fhaisnéis sin ag an Roinn ar an tuiscint go mbeadh rúndacht ag baint leis. Tá an cinneadh déanta agam go gcomhlíonann an fhaisnéis an sainmhíniú ar fhaisnéis phearsanta atá in alt 2 den Acht um Shaoráil Faisnéise. Os rud é nach comhlacht poiblí é Uiscebhealaí Éireann, ní bhaineann na heisceachtaí do alt 2 leis.

Dá réir sin, tá mé den tuairim go bhfuil an fhaisnéis sin, atá leagtha síos i gcolún a ceathair den Sceideal don Chinneadh seo, díolmhaithe faoi alt 28(1) nó 28(5B) den Acht um Shaoráil Faisnéise. D'aithneodh cuid den fhaisnéis sin daoine a ndearna tú líomhaintí ina gcoinne. Cé nach gcuireann cuid de na sleachta ainm ar dhaoine áirithe, tá mé sásta gur féidir a ghlacadh mar thátal le faisnéis atá iontu mar cháineadh de dhuine nó de dhaoine ar leith, agus gur ionann scaoileadh na faisnéise sin le scaoileadh faisnéise pearsanta faoin duine nó faoi na daoine sin. Tá mé sásta freisin go scaoilfí faisnéis phearsanta faoi dhaoine eile, nach ndearna tú aon líomhaintí ina gcoinne, dá scaoilfí cuid de na tagairtí sin. Mar sin, tá mé sásta, i gcomhthéacs an sainmhínithe ar fhaisnéis phearsanta, go bhfuil faisnéis phearsanta dhaoine éagsúla sna sleachta atá i gceist, agus mar sin, de réir cosúlachta, go bhfuil siad díolmhaithe faoi alt 28(1). Tá mé den tuairim freisin go bhfuil Aguisín 19 díolmhaithe faoi alt 28(1).

Tugaim faoi deara go bhfuil cuid de na sleachta a coinníodh siar ag tagairt duitse agus do dhuine nó do dhaoine eile. Nuair a bhíonn faisnéis phearsanta roinnt daoine chomh fite ina chéile nach féidir é a scaradh chun a c(h)uid faisnéise phearsanta féin a scaoileadh do dhuine amháin, glaoitear "comhfhaisnéis phearsanta" air. Déanann Alt 28(5B) foráil i gcomhair diúltú iarratais ar thaifead, nuair nach amháin go nochtófaí faisnéis phearsanta an iarrthóra, ach go mbeadh nochtadh fhaisnéis phearsanta dhuine eile seachas an iarrthóir i gceist ann chomh maith. Is é mo thuairim ná go bhfuil an fhaisnéis atá i gceist - atá i measc an méid atá in ailt48; 61; 81 agus 82, chomh maith le hAguisíní 2, 8; 9; 10; 11 agus 12 - díolmhaithe faoi alt 28(5B), dá réir.

Tá roinnt eisceachtaí ann do alt 28(1) agus alt 28(5B) den Acht um Shaoráil Faisnéise, agus is é an t-aon cheann díobh seo a bhaineann leis an gcás reatha i mo thuairim ná an ceann ag alt 28(5)(b) - an scrúdú leasa poiblí. -rud a chuireann iallach orm a mheas an mó an buntáiste do leas an phobail má sháraítear cearta príobháideachais na ndaoine atá i gceist ná má choinnítear siar uaitse an fhaisnéis sin.

Cur i bhfeidhm ailt 28(5)(b)

Deir tú gur ceisteanna a bhaineann leas an phobail leo iad an chuid is mó de na líomhaintí agus tá roinnt argóintí déanta agat a deir tú a léiríonn leas an phobail i scaoileadh an tuarascála chugatsa. Níl sé i gceist agam dul trí gach pointe a rinne tú, ach tá an chosúlacht ar domsa gur féidir achoimre a dhéanamh ar do sheasamh i bpointí 1-6 mar a leanas.

1. Leas an phobail i gcinntiú oscailteachta agus trédhearcachta maidir leis an tslí inar cuireadh an imscrúdú i gcrích agus an tslí ina ndearnadh na cinntí

Rinne ceann de na tríú páirtithe a ndeachaigh mo Oifig i gcomhairle leo, an pointe nach bhfuil aon leas don phobal i scaoileadh faisnéise a bhaineann le gníomhaíochtaí chomhlachta trasteorann nach bhfuil faoi réir Dhlíthe um Shaoráil Faisnéise Éire ná na Ríocht Aontaithe. Ní ghlacaim leis an bpointe sin. Cé nach comhlacht é Uiscebhealaí Éireann i gcomhair cuspóirí Shaoráil Faisnéise, tugaim faoi deara go bhfuil sé faoi réir an Chóid um Shaoráil Faisnéise, atá ag tabhairt aghaidh ar scaoileadh thaifid a bhaineann le gníomhaíochtaí chomhlachtaí trasteorann ar leith, faoi réir dhíolúintí ar leith. Cuireann sé seo béim ar an bhfíric go bhfuil leas an phobail i gceist i gcomhlachtaí a mhaoinítear le hairgid Státchiste (bíodh gur ó Éire nó an Ríocht Aontaithe) a bheith oscailte agus trédhearcach sa tslí ina stiúrann siad a ngnó.

Deir d'aighneachtaí nach raibh líomhaintí áirithe a rinne tú san áireamh sna téarmaí tagartha a bhí ag an tuarascáil. Deir tú freisin go raibh roinnt líomhaintí dá dtagraíodh sa tuarascáil nár luadh sa tuarascáil ná sa chomh-phreasráiteas, ag tabhairt le tuiscint nach ndearnadh imscrúdú orthu. Ceistíonn tú cé chomh críochnúil agus mionsonrach agus a bhí an imscrúdú agus deir tú go bhfuil ceisteanna leasa poiblí maidir le "cé chomh fada siar ó thaobh ama de, agus cé chomh domhain is a théann an forcheilt agus cé chomh srianta agus dírithe a bhí na h-imscrúdaitheoirí ina n-imscrúdú".

Sa chéad áit, níl sé mar chuid de mo ról mar Choimisinéir Faisnéise a mheas ar chóir don imscrúdú i dtaobh do chuid líomhaintí a bheith níos fadréimseach ná mar a bhí sé. Feictear dom, mar sin, nach bhfuil na pointí a rinne tú maidir le scóip agus leordhóthanacht an imscrúdaithe ábhartha domsa agus mé ag déanamh machnaimh ar leas an phobail.

Tá mé den tuairim go bhfuil leas an phobail i gceist i leith comhlachtaí seirbhíse pobail a bheith oscailte agus trédhearcach maidir leis an slí ina dtugtar faoi thascanna áirithe. Sa chás seo, leagtar síos sa phreasráiteas a d'eisigh na Ranna coimircíochta na líomhaintí a ndearnadh imscrúdú orthu - agus i mo thuairim comhlíonann sé seo leas an phobail i dtrédhearcacht i leith na hábhair taobh istigh de Uiscebhealaí Éireann a bhí imscrúdú á dhéanamh orthu.

Leagann an preasráiteas síos, go hachomair, na cinntí i leith na n-ábhar a raibh imscrúdú á dhéanamh orthu. Glacaim leis go dtabharfadh scaoileadh na faisnéise atá sna taifid a ndearna mé cinneadh ina leith go mbaineann alt 28 leo, léargas áirithe ar an tslí ina ndearnadh na cinntí sin. Is fíor a rá, áfach, go gcuirfeadh na codanna sin den tuarascáil a chinn mé a bhaineann alt 26(1)(b) leo i bhfad níos mó eolais ar fáil faoin gcaoi ar shroich na h-imscrúdaitheoirí a gconclúidí - ach níl aon scaoileadh den fhaisnéis seo i gceist faoi leas an phobail.

Sa chás seo, tá an tuarascáil léite agat, agus bhí tú páirteach san imscrúdú tú féin. Mar sin, bhí deis agat measúnú a dhéanamh ar an slí inar stiúradh an imscrúdú. I mo thuairim, tá leas an phobail sa trédhearcacht maidir leis an tslí inar stiúradh an t-imscrúdú comhlíonta go cuí, dá réir.

2. Leas an phobail i gcinntiú go bhfuil na Ranna coimircíochta cuntasach i gcomhair cur i bhfeidhm na moltaí a rinneadh.

Deir tú go bhfuil moltaí sa tuarascáil gur chóir don Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta agus don Roinn a bheith tar éis gníomhú ina leith, taobh amuigh de na gníomhartha a tuairiscíodh sa Chomh-Phreasráiteas dar dáta 4 Aibreán 2005. Deir tú nár chuir na Ranna na gníomhartha seo i bhfeidhm, go bhfuil siad ag iarraidh iad a choinneáil faoi rún, agus go mbeadh tionchar ag nochtadh an eolais sin ar an ngaol idir na Ranna coimircíochta.

Glacaim leis go bhfuil leas an phobail i gceist i dtaobh comhlachtaí seirbhíse poiblí a bheith cuntasach maidir le cur i bhfeidhm mholtaí i gcomhair feabhsúcháin i réimsí ar leith. Níl mé sásta, áfach, tar éis dom an tuarascáil a léamh, go bhfuil aon ghníomhartha molta ann taobh amuigh díobh siúd atá luaite sa phreasráiteas. Ag teacht as sin, níl mé sásta go nochtófaí tuilleadh moltaí den chineál seo dá scaoilfí an fhaisnéis phearsanta atá i gceist, agus mar sin is féidir a rá nach bhfuil do argóint ábharthach do mhachnamh ar leas an phobail i scaoileadh na faisnéise pearsanta atá i gceist. Ar aon chuma, tá mé den tuairim go bhfuil eisiúint an phreasráitis tar éis leas an phobail a shásamh maidir lena chinntiú go bhfuil na Ranna coimircíochta cuntasach i leith aon ghníomhartha a rinne siad, nó nach ndearna siad, de réir mar is gá.

3. Leas an phobail maidir le cuntasacht a chinntiú i leith caiteachais cistí poiblí ar an imscrúdú

Glacaim leis go bhfuil leas an phobail i gceist i gcinntiú cuntasachta i gcomhair an airgid a chaitear ar imscrúduithe den chineál seo. Níl na sonraí a bhaineann leis an airgead a caitheadh ag déanamh imscrúdaithe ar na líomhaintí atá i gceist, ins an tuarascáil, áfach.

Níl an argóint leasa poiblí seo bailí, i mo thuairim, ach amháin sa mhéid is gur féidir a rá go bhfuil nochtadh fhaisnéis phearsanta ag obair ar son leas an phobail ag cinntiú oscailteachta maidir leis an tslí inar stiúradh an t-imscrúdú. Ag teacht as sin, d'fhéadfaí cinneadh eolasach a dhéanamh maidir le luach an chaiteachais ar an imscrúdú sin. Tá an cheist maidir le leas an phobail i gcinntiú oscailteachta i dtaobh an tslí inar stiúradh an t-imscrúdú freagartha agam cheana féin faoi 1. thuas. Mar sin, is dóigh liom go bhfuil aon leas don phobal a bhaineann le cinntiú cuntasachta i gcomhair caiteachais chistí poiblí a d'fhéadfaí a chomhlíonadh ar aon bhealach trí scaoileadh na sonraí atá coinnithe siar sa chás seo, comhlíonta go leordhóthanach cheana féin.

Is dóigh liom, freisin, nach bhfuil ráitis eile a rinne tú i leith úsáide cistí poiblí agus bronntanais, ábhartha sa chás seo.

4. Leas an phobail a bhaineann le cinntiú oscailteachta agus trédhearcachta i leith i leith cleachtas ceapacháin a láimhseáiltear sa tuarascáil, atá mise den tuairim atá nasctha le d'argóint go bhfuil leas an phobail i gceist i scaoileadh gach sonraí a bhaineann leis na cinntí a rinne na h-imscrúdaitheoirí ag teacht as d'éileamh

Glacaim leis go bhfuil leas an phobail i gceist i gcomhlachtaí ar nós Uiscebhealaí Éireann a bheith oscailte agus trédhearcach maidir leis an slí ina ndéanann siad earcú ar fhoireann oibre agus i léiriú go gcloínn siad leis an gcleachtas is fearr ina leith seo. Deir tú go bhfuil na cinntí maidir le cleachtais cheapacháin, go háirithe, an-ábhartha, i gcomhthéacs na gceisteanna a léiríodh le deanaí i leith éagothroime i líon na n-iar-státseirbhíseach ó Thuaisceart Éireann i gcomparáid le foireann ón Deisceart atá fanta in Uiscebhealaí Éireann; i leith comhdhéanamh creidimh an lucht oibre i dTuaisceart Éireann agus i leith líomhaintí i dtaobh seicteachais in Uiscebhealaí Éireann. Díríonn tú m'aird ar ailt nuachtáin a scríobhadh le déanaí a bhaineann le cás binse fostaíochta cóir a tógadh maidir leis an slí inar líonadh post an Stiúrthóra Margaíochta agus Cumarsáide.

Tá mé den tuairim, áfach, go raibh sé soiléir sa phreasráiteas go raibh nithe áirithe ar iarraidh in Uiscebhealaí Éireann i leith phróisis ceapacháin áirithe, ceann an Stiúrthóra Margaíochta agus Cumarsáide san áireamh, agus an chúis a bhí leis seo. Tá mé den tuairim go bhfuil leas an phobail i scaoileadh na faisnéise pearsanta atá i gceist anseo, laghdaithe dá réir.

Cé go nglacaim leis nach ndeireann an preasráiteas ach amháin nár thacaigh na himscrúdaitheoirí le líomhaintí eile a rinne tú, agus nach n-insíonn sé cén chúis a bhí leis seo, tá mé sásta gur sásaíodh leas an phobail i leith oscailteachta agus trédhearcachta trí nochtadh na líomhaintí atá i gceist agus cinntí na n-imscrúdaitheoirí, is cuma cé chomh gonta is atá siad leagtha síos.

Luann tú an tslí inar láimhseáladh d'éileamh sochair díobhála agus deir tú go bhfuil tú den tuairim "má bhí ceann de na Ranna Coimircíochta sásta míthreorú agus forcheilt a dhéanamh i leith ábhar amháin a bhain leis an gceist seo um Uiscebhealaí Éireann chun a chinntiú nach nochtfaí an fíor-staid, seans maith go bhfuil sí ag déanamh an rud céanna i leith ábhair eile taobh istigh den tuarascáil lena mbaineann leas an phobail". Deir tú go bhfuil an preasráiteas a d'eisigh na Ranna coimircíochta míthreorach agus luann tú alt 140 (a scaoil an Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta chugat), a deir tú a thugann pictiúr éagsúl de na cinntí foriomlána ón gceann a thugann scaoileadh cuid den tuarascáil ná an chomh-phreasráiteas. Deir tú gur chóir cinntí cruinn a nochtadh chun go bhféadfaí na ceisteanna cuí a thagann as sin a fhiafrú.

Níl mé den tuairim go dtugann alt 140 pictiúr de na cinntí foriomlána atá an-difriúil ón bpreasráiteas ná ón chuid den tuarascáil a eisíodh. I mo thuairim, tugann alt 140 agus an preasráiteas araon léiriú cruinn de na cinntí a ndéantar cur síos orthu san tuarascáil féin. Dá réir sin, ní bhraithim go bhfuil na ráitis áirithe sin ábhartha agus mé ag féachaint do leas an phobail.

5. Inmharthanacht na gComhlachtaí Thuaidh-Theas agus Chomhaontú Aoine an Chéasta a chinntiú

Deir tú go ndéanfadh aon teip an fhaisnéis atá i gceist a nochtadh, dochar do ghníomhú na gComhlachtaí Thuaidh Theas agus Chomhaontú Aoine an Chéasta, sa mhéid is go bhfuil "diúltú nochta ag obair i gcoinne na gcuspóirí meas ar an dlí a mhéadú agus dea-rialú agus dea-riaradh a chur chun cinn, ó Thuaidh agus ó Dheas. Mar sin, tá droch-éifeachtaí ar bheartais Rialtais níos mó agus níos mó mar thoradh ar cheilt faisnéise agus tá mímhuinín ag méadú idir an Tuaisceart agus an Deisceart - a mhalairt díreach de chuspóirí Chomhaontú Aoine an Chéasta agus an próiseas Thuaidh-Theas mar chuid lárnach de - comhthuiscint, muinín agus athmhuintearas." Deir tú freisin gur dearbhaíodh roimhe seo go raibh teipeadh suntasach bainistíochta, rialacháin agus cuntasaíochta ann.

Glacaim leis go bhfuil leas an phobail maidir le cinntiú inmharthanacht na gComhlachtaí Thuaidh-Theas agus Chomhaontú Aoine an Chéasta ábharthach sa chás seo.Tá mé den tuairim, áfach, go bhfuil leas an phobail i leith oscailteachta sa tslí ina ndéantar Comhlachtaí Thuaidh-Theas a bhainistiú, agus leas an phobail i gcinntiú go bhfuil siad sin agus Comhaontú Aoine an Chéasta inmharthanach; comhlíonta go sásúil os rud é gur nochtadh go poiblí sonraí an imscrúdaithe, cinntí na n-imscrúdaitheoirí agus na cúiseanna imní a bhí acu.

6. Leas an phobail i gceartú na tuairime poiblí go bhfuil tú tar éis gearáin bhréagacha a dhéanamh agus i gcinntiú go bhfuil ar do chumas aon ghníomh riachtanach a ghlacadh

Déanann Alt 8(4) foráil:

"Faoi réir fhorálacha an Achta seo, le linn breith a thabhairt i dtaobh cibé acu a ghéillfear d'iarraidh faoi alt 7 nó a dhiúltófar géilleadh di, tabharfar neamhaird

(a) ar aon chúis a thugann an t-iarrthóir leis an iarraidh, agus

(b) ar aon bharúil nó tuairim a bheidh ag an gceann i dtaobh cad iad na cúiseanna atá ag an iarrthóir leis an iarraidh."

Cé go bhfuil sé soiléir ó do chuid aighneachtaí go bhfuil an-fhonn ort rochtain a fháil ar na taifid atá i gceist, tá sé soiléir freisin, go ginearálta, nach gceadaíonn alt 8(4) go dtógfainn san áireamh na cúiseanna go bhfuil tú ag lorg na taifid. Tá an argóint leasa poiblí áirithe seo ceangailte le cúiseanna ar leith atá agat a bheith ag iarraidh rochtain a fháil ar na taifid atá i gceist. Is féidir leis an mbunchúis atá nó a cheaptar atá ag iarrthóir a bheith ceangailte le cúinsí sainiúla ar leith agus, i gcásanna áirithe is féidir go mbeadh tionchar ag na cúinsí ar leith seo ar chur i bhfeidhm scrúdú leasa poiblí. Nuair a tharlaíonn sé seo, tá sé tábhachtach a bheith soiléir nach bhfuil cúinsí sainiúla den chineál seo ábharthach ach amháin sa mhéid agus atá siad mar shampla de shaincheist a bhfuil baint aige le leas an phobail. De réir an sainmhínithe, is éard is rud a oibríonn do leas an phobail ann ná rud a fheidhmíonn go ginearálta agus ní rud a oibríonn do leas dhuine nó ghrúpa beag amháin. Mar sin féin, is féidir leis an rud a oibríonn ar son leasa dhuine amháin nó ghrúpa beag oibriú ar son leas an phobail freisin.

Rinne tú tagairt do alt 133 (a bhaineann leis an tslí inar caitheadh leis an bhfoireann oibre a bhí ag obair duit), rud a deir tú a dhearbhaíonn nach tusa amháin a bhí bulaíocht á dhéanamh ort. Cé go luann an t-alt seo an chaoi ina raibh an fhoireann a bhí ag obair duit á láimhseáil ag an mbainistíocht, níl sé soiléir domsa go ndearbhaíonn sé gur bulaíocht a bhí i gceist. Dá réir sin, ní ghlacaim leis gur argóint bailí leasa poiblí é seo i gcomhthéacs scaoileadh féideartha na faisnéise atá liostaithe shuas.

Ar aon chuma, níl sé soiléir domsa go mbeadh aon tionchar ag scaoileadh na sonraí atá coinnithe siar ar aon tuiscint a d'fhéadfadh a bheith ann i leith na líomhaintí a rinne tú. Tá sé soiléir ón bpreasráiteas gur tacaíodh le cuid de na líomhaintí a rinne tú, agus mar sin ní féidir, i mo thuairim, a rá go réasúnta go raibh gearáin bréagacha déanta agat.

Táim ag tógáil san áireamh nach bhfuil aon rud san Acht um Shaoráil Faisnéise a cháilíonn nó a chuireann srian ar iarrthóirí maidir le húsáid faisnéise a scaoileadh dóibh faoin Acht um Shaoráil Faisnéise. Ní hionann é seo le scaoileadh taifid mar thoradh ar ordú cúirte ar fhollasú, nuair a chuirtear srian ar aon úsáid a d'fheadfaí a bhaint as na cáipéisí. Léiríonn sé seo leas an phobail i gcosaint phríobháideacht na ndaoine atá i gceist. Níl aon shrian nó cáiliú i gceist ar scaipeadh faisnéise faoi Shaoráil Faisnéise. Mar sin, ní cháilíotar scaoileadh faisnéise chuig iarrthóir ar leith agus ní féidir aon úsáid breise den fhaisnéis a scaoiltear a shrianú.

Tugaim faoi deara go ndeir tú nach gá go mbeidh ar do chumas rochtain ar an tuarascáil a lorg faoi fhollasú i gcomhair Binse Fiosrúcháin Tionsclaíoch. Cé go nglacaim leis go bhfuil leas an phobail suntasach i gceist le cur ar chumas saoránach caingean a thabhairt i gcoinne chomhlachtaí stáit nuair is cosúil dóibh go bhfuil gá len é sin a dhéanamh, is cosúil domsa go gcaithfidh sé go bhfuil meicníochtaí eile ann trína bhféadfadh binse fiosrúcháin gach faisnéis a bhaineann lena n-ábhair mhachnaimh a fháil.Mar sin, i mo thuairim, níl sé ábhartha i gcomhthéacs mo mhachnaimh ar leas an phobail nach gá go mbeifeá ábalta follasú den tuarascáil a lorg.

7. Leas an phobail i gcosaint cearta príobháideachais

Is é an leas an phobail a sheasann i gcoinne scaoileadh na faisnéise chugat, mar atá leagtha síos in alt 28(5)(a) den Acht um Shaoráil Faisnéise, ná cosaint chearta príobháideachais na ndaoine a mbeadh a bhfaisnéis phearsanta á nochtadh. Tá sé soiléir go bhfuil an cosaint de fhaisnéis phearsanta a fhoráiltear in alt 28 den Acht um Shaoráil Faisnéise ag léiriú an ceart príobháideachais atá aitheanta sa mBunreacht. Níl an ceart príobháideachais, sa mhéid is atá sé aitheanta sa Bhunreacht, absalóideach. Is cosúil domsa, áfach, go bhfuil sé réasúnta a chreidiúint go bhfuil sé faoi réir nádúr an ábhair a tharlódh an sárú príobháideachais mar thoradh air, cén mhéid aitheantais is gá a thabhairt don cheart seo. Sa chás áirithe seo, tá faisnéis phearsanta íogair sna taifid atá i gceist agus bheadh sárú suntasach ar chearta príobháideachais na ndaoine atá i gceist ann dá scaoilfí na taifid seo.

D'fhéadfá an argóint a dhéanamh go bhfuil aon fhaisnéis phearsanta atá sa tuarascáil scaoilte chugat cheana féin de bhrí go bhfuil an tuarascáil léite agat. Tá sonraí tábhachtacha faoi na daoine atá i gceist sna sleachta den tuarascáil atá i gceist anseo, áfach, agus ní mór dom a thógáil san áireamh go bhfuil scaoileadh faoi Shaoráil Faisnéise cosúil lena scaoileadh don phobal go ginearálta. Tá mé sásta, dá mbeadh rochtain ar chóip crua den tuarascáil ar chúis ar bith (lena n-áirítear trí thimpist) ag daoine eile, go mbeadh baint tromchúiseach de chearta príobháideachais na ndaoine atá luaite ann i gceist. I mo thuairim, is argóint an-láidir leasa poiblí é seo i bhfábhar gan na codanna sin den tuarascáil a scaoileadh chugat atá faisnéis phearsanta dhaoine eile seachas tú féin iontu.

Ina theannta sin, is féidir a rá go mbeadh scaoileadh na faisnéise pearsanta atá i gceist anseo, gan comhthéacs na faisnéise lena mbaineann alt 26(1)(b), easnamhach, ag cur tuilleadh leis an argóint i gcomhair cosaint chearta na ndaoine atá i gceist. Is í an chúis atá leis seo ná go gcuirfeadh sé faisnéis a bhaineann le líomhaintí i gcoinne dhaoine ainmnithe sa bhfearann poiblí, agus go mbeadh ráitis a rinne na daoine seo chun iad féin a chosaint i gcoinne na líomhaintí sin coinnithe siar faoi fhoráil (alt 26(1)(b)) nach ndéanann foráil i gcomhair scaoileadh ar chúinsí leasa poiblí.

Ba chóir a thabhairt faoi deara go ndearna mé machnamh faoi ar cheart go sárófaí ceart príobháideachta an Phríomh-Fheidhmeannaigh i gcomhair leas an phobail, sa chomhthéacs ar leith go raibh freagracht foriomlán ag an duine sin i gcomhair cultúr agus éiteas ghinearálta na heagraíochta. Chinn mé ar deireadh, mar gheall ar eisiúint an phreasráitis ó na ranna coimircíochta, nach raibh údar ann sa chás seo a leithéid a dhéanamh. D'fhéadfadh scaoileadh fhaisnéis phearsanta den chineál seo, áfach, a bheith ina cheist i gcomhair cás eile.

Achoimre i leith scrúdú leasa phoiblí

Aithním go bhfuil codanna i do aighneachtaí a dhéanann argóintí leas an phobail bailí a thacaíonn le deonadh d'iarratas. Gné ábhartha de mo mhachnamh ar leas an phobail sa chás seo ná go bhfuil na ranna coimircíochta tar éis sonraí an imscrúdaithe agus a thoradh a chur ar an eolas don phobal, tríd an bpreasráiteas dar dáta an 4 Aibreán 2005.

Mar gheall ar seo, is é mo chinneadh foriomlán ná nach bhfuil tionchar carnach na n-argóintí leasa phoiblí atá déanta agat sách suntasach chun cur isteach ar leas an phobail an-láidir atá i gceist le cosaint chearta príobháideachais na ndaoine eile atá i gceist. Ar an mbunús seo, cinnim nach bhfuil leas an phobail a bhaineann le deonadh d'iarratas níos láidre ná leas an phobail i dtacú le cearta príobháideachais na ndaoine atá i gceist. Dá réir sin, is é mo chinneadh ná go mbaineann alt 28(1) nó 28(5B) leis na taifid seo, agus mar atá leagtha síos i gcolún a ceathair den Sceideal don Chinneadh seo, go bhfuil sé díolmhaithe óna bheith scaoilte chugat.

Alt 21

Dúirt an Roinn freisin, ina aighneacht chuig mo oifig dar dáta an 3 Feabhra 2006, go mbaineann an rud ar a dtug siad "alt 21(a)" leis an méid atá sa tuarascáil. Deir sé go bhfuil sé tábhachtach "go leanfaí ag soláthar faisnéis den chineál seo sa todhchaí i dtéarmaí dochar a dhéanamh do éifeachtúlacht aon imscrúdú eile den chineál céanna a d'fhéadfadh gá a bheith leis".

Glacaim leis go bhfuil tagairt na Roinne do alt 21(a) ag tagairt do alt 21(1)(a) den Acht um Fhoráil Faisnéise a dhéanann foráil gur ceadmhach do cheannaire iarratas a dhiúltú más rud é go bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta go "ndéanfaí dochar d'éifeachtacht tástálacha, scrúduithe, imscrúduithe, fiosrúchán nó iniúchtaí arna seoladh ag an gcomhlacht poiblí lena mbaineann nó thar a cheann nó do na nósanna imeachta nó na modhanna a úsáidtear chun iad a sheoladh" dá scaoilfí an taifead a rinneadh iarratas air.

Sa chéad áit, ní ghlacaim leis go bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta go mbeadh aon tionchar ag eisiúint na tuarascála ar imscrúdú atá curtha i gcrích. Deir an Roinn, áfach, go bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta go gcuirfeadh rochtain ar an tuarascáil isteach ar éifeachtúlacht imscrúduithe a dhéanann aon chomhlacht Thuaidh-Theas sa todhchaí, nó a dhéantar ar son a leithéid de chomhlacht. Is é an argóint atá aici ná go mbeadh sé dodhéanta don Roinn nó do ghníomhairí atá ag feidhmiú ar a son imscrúdú a chur ar bun, nó iarraidh ar fhinnéithe a theacht chucu, mura mbeadh sé ar a gcumas rathúnas a thabhairt go gcothófaí rúndacht an phróisis.

Is dóigh liomsa go bhfuil freagra sásúil tugtha ar chúiseanna imní na Roinne (agus a chás ó thaobh brath ar alt 21(1)(a) de) sa méid agus gur chinn mé go bhfuil gach faisnéis a tugadh do na h-imscrúdaitheoirí sa chás seo díolmhaithe faoi alt 26(1)(b), agus go bhfuil go leor den chuid eile den fhaisnéis díolmhaithe faoi alt 28 den Acht um Shaoráil Faisnéise.

Ní ghlacaim leis gur féidir a bheith ag súil go réasúnta go mbeadh aon tionchar ag scaoileadh na faisnéise eile - sonraí na líomhaintí, na conclúidí ar na líomhaintí agus ráitis na n-imscrúdaitheoirí maidir leis na líomhaintí nó an slí inar stiúir siad a gcuid oibre - aon tionchar a bheith acu ar aon imscrúduithe a d'fhéadfadh Uiscebhealaí Éireann a stiúradh amach anseo nó a stiúrfaí thar ceann Uiscebhealaí Éireann. Tá an preasráiteas tar éis an cineál líomhaintí agus na conclúidí a bhí ag na himscrúdaitheoirí a leagan amach cheana féin. Ina theannta sin, níl mé den tuairim go bhféadfadh eisiúint ráitis na n-imscrúdaitheoirí maidir leis na líomhaintí, nó an slí ina ndeachaigh siad i mbun a gcuid oibre, aon tionchar a bheith acu ar imscrúdaithe den chineál céanna a d'fhéadfadh a bheith ann amach anseo. Ní mór dom a rá freisin nach bhfuil mé den tuairim go mbeadh aon tionchar ag scaoileadh na faisnéise sin faoi dhaoine aonair nach dóigh liom a bheith díolmhaithe faoi alt 28, ar imscrúduithe den chineál seo amach anseo, os rud é gur shocraigh na Ranna coimircíochta an fhaisnéis sin a scaoileadh isteach sa bhfearann poiblí trí chomh-phreasráiteas.

Mar achoimre, is é mo chinneadh ná nach mbaineann alt 21 leis an gcuid eile den tuarascáil, agus dá réir sin, nach bhfuil aon ghá dom leas an phobail a mheas i leith na gcodanna sin de. Treoraím go scaoilfí na codanna sin den tuarascáil chugat, mar atá leagtha síos i gcolún cúig den Sceideal don Chinneadh seo.

Decision

Cinneadh Tá athbhreithniú déanta agam faoi alt 34(2) den Acht um Shaoráil Faisnéise 1997, mar a leasaíodh é, agus dá réir sin, athraím cinneadh na Roinne sa chás seo. Ordaím go n-eiseofaí chugat na codanna siúd den tuarascáil dá dtagraítear i gcolún cúig den sceideal don Chinneadh seo. Ordaím go gcoinneofaí siar uait an chuid eile den tuarascáil, agus na hAguisíní a théann leis.

Chun nach mbeidh aon amhras ann, tá mé tar éis cóip den tuarascáil a chur ar fáil don Roinn, ina bhfuil na codanna siúd den tuarascáil a bhí taobh istigh de scóip na h-athbhreithnithe seo aibhsithe; na codanna sin a chinn mé a bhí díolmhaithe faoi ailt 26 agus 28; agus an codanna sin nach bhfuil díolmhaithe faoi ailt 26 nó 28 gur chóir a scaoileadh chugat. Níl an chóip seo le scaoileadh go díreach chugatsa, agus bheinn ag súil go réiteodh an Roinn cóip den tuarascáil le heisiúint chugatsa, leis na codanna sin a chinn mé a bhí díolmhaithe bainte as ar bhealach cuí.

Is ceadmhach d'aon duine atá páirteach in athbhreithniú, nó aon duine eile a bhfuil tionchar ag cinneadh an Choimisinéara tar éis athbhreithnithe orthu, achomharc a dhéanamh chuig an Ard-Chúirt ar phointe dlí a thagann ón gcinneadh. Ní mór tús a chur lena leithéid d'athbhreithniú ag dáta nach déanaí ná ocht seachtaine ó dháta na litreach seo.

Yours sincerely




Emily Ní Raghallaigh
An Coimisinéir Faisnéise